งานวิจัยและบริการวิชาการเพื่อพัฒนาชุมชนที่ผ่านมา มักดำเนินการแยกเป็นรายโครงการ ส่งผลให้องค์ความรู้และประสบการณ์จากการปฏิบัติงานจริงกระจายอยู่ในตัวบุคคล ขาดกระบวนการกลางที่สามารถ ถ่ายทอด ทำซ้ำ วัดผล และขยายผล ไปสู่พื้นที่อื่นได้อย่างเป็นระบบ เมื่อเริ่มดำเนินงานในพื้นที่ใหม่จึงต้องออกแบบกระบวนการและสร้างความเข้าใจกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้องขึ้นใหม่ ขณะที่บทเรียนสำคัญจากแต่ละพื้นที่ยังไม่ถูกสกัดและยกระดับเป็นองค์ความรู้ขององค์กรอย่างเต็มที่

กลุ่มชุมชนนักปฏิบัติ EIT-02 จึงนำประสบการณ์จากงานวิจัยและบริการวิชาการเชิงพื้นที่มาแลกเปลี่ยน ถอดบทเรียน และสังเคราะห์เป็นกระบวนการวิจัยและบริการวิชาการเชิงบูรณาการเพื่อพัฒนาชุมชน โดยใช้ วงจรการมีส่วนร่วม 5-Co เป็นกลไกสำคัญในการเชื่อมองค์ความรู้กับการปฏิบัติจริง ประกอบด้วย Co-Identify ร่วมค้นหาโจทย์ – Co-Design ร่วมออกแบบ – Co-Implement ร่วมลงมือปฏิบัติ – Co-Learn ร่วมเรียนรู้และปรับปรุง – Co-Scale ร่วมขยายผล ทำให้การดำเนินงานเริ่มจากปัญหาและบริบทจริงของพื้นที่ เชื่อมโยงองค์ความรู้และเทคโนโลยีกับทุนของชุมชน เปิดโอกาสให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมเรียนรู้ และร่วมเป็นเจ้าของผลลัพธ์

สาระสำคัญของการจัดการความรู้ครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงการทำโครงการให้สำเร็จ แต่คือการเปลี่ยน ประสบการณ์ของผู้ปฏิบัติ นำไปสู่องค์ความรู้ที่ใช้ได้จริง สร้างกระบวนการที่ทำซ้ำได้ เกิดการเรียนรู้และปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง ต่อยอดการขยายผลเชิงพื้นที่และเชิงนโยบาย โดยองค์ความรู้ดังกล่าวได้รับการนำไปประยุกต์ใช้และต่อยอดในหลายพื้นที่ รวมถึงการสังเคราะห์เป็นข้อเสนอเชิงนโยบายใน จังหวัดอุตรดิตถ์ แม่ฮ่องสอน และน่าน สะท้อนการยกระดับงานวิจัยและบริการวิชาการจากผลลัพธ์ระดับโครงการไปสู่ การเปลี่ยนแปลงที่วัดผลได้ ถ่ายทอดได้ ขยายผลได้ และมีความยั่งยืน

องค์ความรู้ คือ การวิจัยและบริการวิชาการเชิงบูรณาการเพื่อพัฒนาชุมชน

ลิงก์ VDO : https://youtu.be/vEeC396Itn4